اثر تریبوتیلهیدروکینون بر پارامترهای مرتبط با عملکرد تولیدمثلی و استرس اکسیداتیو در جوندگان نر: یک مرور نظاممند | ||
| مجله زنان، مامایی و نازایی ایران | ||
| دوره 29، شماره 2، اردیبهشت 1405، صفحه 84-97 اصل مقاله (850.93 K) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22038/ijogi.2026.94440.6674 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه حبیب الهی1؛ دکتر غزاله اسلامیان* 2؛ کیانا حسیبی1 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه تغذیه سلولی مولکولی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: استرس اکسیداتیو بهعنوان یکی از مکانیسمهای اصلی آسیب به اسپرم و بافت بیضه شناخته میشود. تریبوتیلهیدروکینون (tBHQ) بهطور گسترده در صنایع غذایی مورد استفاده قرار میگیرد و شواهدی مبنی بر اثرات زیستی آن بر سیستم تولیدمثل وجود دارد. هدف از این مطالعه، مرور نظاممند شواهد موجود درباره اثر tBHQ بر پارامترهای مرتبط با عملکرد تولیدمثلی و استرس اکسیداتیو در جوندگان نر بود. روشکار: این مطالعه بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام شد. جستجوی مقالات، بدون محدودیت زمانی، در پایگاههای PubMed، Scopus و ScienceDirect با استفاده از کلیدواژههای مرتبط انجام گرفت. مطالعات تجربی حیوانی که اثر tBHQ را بر کیفیت اسپرم، بافت بیضه، پروفایل هورمونی و شاخصهای استرس اکسیداتیو بررسی کرده بودند، وارد مطالعه شدند. یافته ها: نتایج 6 مطالعه واجد شرایط نشان داد که مصرف tBHQ در اغلب مدلهای حیوانی با بهبود معنادار پارامترهای اسپرم، از جمله افزایش تعداد، تحرک و زندهمانی اسپرم و کاهش ناهنجاریهای مورفولوژیک اسپرم همراه بوده است. همچنین، tBHQ موجب کاهش آسیبهای بافتی بیضه، افزایش قطر و ارتفاع اپیتلیوم لولههای منیساز و حفظ سلولهای زایا شد. از نظر بیوشیمیایی، مصرف tBHQ با افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی، از جمله سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز و کاهش سطح مالوندیآلدئید، به تعدیل استرس اکسیداتیو کمک کرد. بیشتر مطالعات افزایش سطح تستوسترون و بهبود عملکرد محور هیپوفیز - گناد را گزارش کردند؛ با این حال، نتایج مربوط به تغییرات غلظت تستوسترون در مطالعات مختلف همسو نبود. نتیجه گیری: بر اساس شواهد موجود، مصرف tBHQ با کاهش شاخصهای استرس اکسیداتیو، بهبود ساختار بافت بیضه و ارتقای کیفیت اسپرم در جوندگان نر همراه است. اگرچه این یافتهها بیانگر ارتباط مثبت بین مصرف tBHQ و بهبود پارامترهای باروری هستند، بهدلیل محدود بودن تعداد مطالعات، ناهمگونی در طراحی پژوهشها و ناهمسو بودن برخی نتایج، بهویژه در شاخصهای هورمونی، نمیتوان درباره وجود رابطه علّی نتیجهگیری قطعی کرد. انجام مطالعات بیشتر با طراحی استاندارد، ارزیابی اثر دوز -پاسخ و بررسی مکانیسمهای مولکولی، برای تبیین دقیقتر اثرات tBHQ ضروری بهنظر میرسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسپرم؛ استرس اکسیداتیو؛ بیضه؛ تریبوتیلهیدروکینون؛ جونده؛ ناباروری مردان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 119 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 46 |
||