سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مطیعی امین, مریم, خرقانی, صبا, خالدنژاد, مونا, صیادی, پریا سادات, حاج‌رضایی, محمد رضا. (1403). اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری. , 67(2), 718-728. doi: 10.22038/mjms.2024.24813
مریم مطیعی امین; صبا خرقانی; مونا خالدنژاد; پریا سادات صیادی; محمد رضا حاج‌رضایی. "اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری". , 67, 2, 1403, 718-728. doi: 10.22038/mjms.2024.24813
مطیعی امین, مریم, خرقانی, صبا, خالدنژاد, مونا, صیادی, پریا سادات, حاج‌رضایی, محمد رضا. (1403). 'اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری', , 67(2), pp. 718-728. doi: 10.22038/mjms.2024.24813
مطیعی امین, مریم, خرقانی, صبا, خالدنژاد, مونا, صیادی, پریا سادات, حاج‌رضایی, محمد رضا. اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری. , 1403; 67(2): 718-728. doi: 10.22038/mjms.2024.24813

اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری

مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
مقاله 31، دوره 67، شماره 2، خرداد و تیر 1403، صفحه 718-728    اصل مقاله (4.81 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22038/mjms.2024.24813
نویسندگان
مریم مطیعی امین1؛ صبا خرقانی* 2؛ مونا خالدنژاد3؛ پریا سادات صیادی4؛ محمد رضا حاج‌رضایی5
1کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد سمنان دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران .
2کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران(نویسنده مسئول).
3دکتری تخصصی روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج. ایران.
4کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشگاه علم و هنر، یزد. ایران.
5کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
چکیده
مقدمه: مشـکلات هیجانـی و اسـترس ناشـی از آن می‌توانـد به‌عنــوان مقدمـ‌ـه‌ای بــرای پرخــوری محســوب شــوند و حتــی پرخــوری به‌عنــوان یــک مکانیســم تنظیــم هیجــان ناســازگارانه در افـراد دارای اضافـه‌ وزن یـا مبتلا بـه چاقـی مطـرح شـده اسـت. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره درمانی ذهنیت‌مداربر خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی زنان چاق دارای اختلال پرخوری انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون-گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیۀ زنان چاق با اختلال پرخوری دارای پرخوری هیجانی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره منطقه 2 شــهر تهران در سال 1402 بود. از بین این افراد تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسـترس و با توجه به ملاکهای ورود و خروج انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل  مقیاس خوردن هیجانی آرنو و شاخص تودۀ بدنی بود. آزمودنی‌های گروه آزمایش طی 20 جلسۀ یک ساعته، تحت مداخلۀ طرحواره درمانی ذهنیت مدارقرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS-26 و آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی بن‌فرونی با رعایت مفروضه های آماری انجام شد.
نتایج: نتایج حاصل از آزمون کوواریانس چند متغیره نشان داد که بین گروه طرحواره‌ درمانی ذهنیت‌مدار و کنترل در ترکیبی از متغیرهای خوردن هیجانی و شاخص تودۀ بدنی تفاوت معناداری وجود دارد (F=22/41 و P<0/05). همچنین نتایج آزمون تعقیبی بن‌فرونی نشان داد که میانگین گروه دریافت کننده برنامه طرحواره درمانی ذهنیت‌مدار هم در متغیر خوردن هیجانی و هم در متغیر شاخص تودۀ بدنی از میانگین گروه کنترل به‌طور معناداری کوچکتر است (P<0/05).
نتیجه‌گیری: با نظر به یافته‌های پژوهش، به‌منظور کمک به مشکل اضافه وزن و خوردن هیجانی زنان چاق دارای اختلال پرخوری، استفاده از طرحواره درمانی ذهنیت‌مدار می‌تواند مثمرثمر باشد.
کلیدواژه‌ها
طرحواره درمانی ذهنیت‌مدار؛ خوردن هیجانی؛ شاخص تودۀ بدنی؛ اختلال پرخوری
مراجع
  1. Kyrou I, Randeva HS, Tsigos C, Kaltsas G, Weickert MO. Clinical problems caused by obesity. 2015.
  2. Pourjaberi B, DashtBozorgi Z. The effectiveness of schema therapy on eating disorder and rumination of obese adolescent girls. Community Health Journal. 2019;13(1):1-10.
  3. Ashrafi S, Bahreinian A, Hajializadeh K, Delavar A. The effect of of Acceptance Commitment Therapy On the Body Dysmorphic Disorder and Weight in Overweight Women. Women and Family Studies. 2022;15(55):69-83.
  4. Rubino F, Puhl RM, Cummings DE, Eckel RH, Ryan DH, Mechanick JI, et al. Joint international consensus statement for ending stigma of obesity. Nature medicine. 2020;26(4):485-97.
  5. Najafi F, Pasdar Y, Hamzeh B, Rezaei S, Nazar MM, Soofi M. Measuring and decomposing socioeconomic inequalities in adult obesity in Western Iran. Journal of Preventive Medicine and Public Health. 2018;51(6):289.
  6. Saloumi C, Plourde H. Differences in psychological correlates of excess weight between adolescents and young adults in Canada. Psychology, Health & Medicine. 2010;15(3):314-25.
  7. Pak Andish S, Kraskian A, Jamhari F. Determining the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy in Regulating Emotion and Mental Health of Obese Women. Iranian Journal of Nursing Research. 2021;16(2):59-68.
  8. American Psychiatric Association D, American Psychiatric Association D. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5: American psychiatric association Washington, DC; 2013.
  9. Rommel D, Nandrino J-L, Ducro C, Andrieux S, Delecourt F, Antoine P. Impact of emotional awareness and parental bonding on emotional eating in obese women. Appetite. 2012;59(1):21-6.
  10. Robinson A, Safer DL, Austin JL, Etkin A. Does implicit emotion regulation in binge eating disorder matter? Eating behaviors. 2015;18:186-91.
  11. Ling J, Zahry NR. Relationships among perceived stress, emotional eating, and dietary intake in college students: Eating self-regulation as a mediator. Appetite. 2021;163:105215.
  12. Van Strien T, Frijters JE, Bergers GP, Defares PB. The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) for assessment of restrained, emotional, and external eating behavior. International journal of eating disorders. 1986;5(2):295-315.
  13. Erdem E, Efe YS, Özbey H. A predictor of emotional eating in adolescents: Social anxiety. Archives of Psychiatric Nursing. 2023;43:71-5.
  14. Ganley RM. Emotion and eating in obesity: A review of the literature. International Journal of eating disorders. 1989;8(3):343-61.
  15. Upadhyay J, Farr O, Perakakis N, Ghaly W, Mantzoros C. Obesity as a disease. Medical Clinics. 2018;102(1):13-33.
  16. Deroost N, Cserjési R. Attentional avoidance of emotional information in emotional eating. Psychiatry research. 2018;269:172-7.
  17. Khasho D, Van Alphen S, Heijnen-Kohl S, Ouwens M, Arntz A, Videler A. The effectiveness of individual schema therapy in older adults with borderline personality disorder: Protocol of a multiple-baseline study. Contemporary clinical trials communications. 2019;14:100330.
  18. Pugh M. A narrative review of schemas and schema therapy outcomes in the eating disorders. Clinical psychology review. 2015;39:30-41.
  19. Basile B, Tenore K, Mancini F. Early maladaptive schemas in overweight and obesity: A schema mode model. Heliyon. 2019;5(9).
  20. Nenadić I, Lamberth S, Reiss Group schema therapy for personality disorders: a pilot study for implementation in acute psychiatric in-patient settings. Psychiatry research. 2017;253:9-12.
  21. Simpson SG, Morrow E, van Vreeswijk M, Reid C. Group schema therapy for eating disorders: a pilot study. Frontiers in psychology. 2010;1:182.
  22. Burton AL, Abbott MJ. Conceptualising binge eating: a review of the theoretical and empirical literature. Behaviour Change. 2017;34(3):168-98.
  23. Tahery Moghadam N, Taghizadeh ME, Kakojoibary AA, Alaghmand A. The Effect of Schema Therapy on the Reduction of Automatic Negative Thought‎ and the Increase of Self-esteem in Women with Depression. 2014.
  24. Joshua PR, Lewis V, Kelty SF, Boer DP. Is schema therapy effective for adults with eating disorders? A systematic review into the evidence. Cognitive Behaviour Therapy. 2023;52(3):213-31.
  25. Arntz A, Jacob G. Schema therapy in practice: An introductory guide to the schema mode approach: John Wiley & Sons; 2017.
  26. Imperatori C, Innamorati M, Lester D, Continisio M, Balsamo M, Saggino A, Fabbricatore M. The association between food addiction and early maladaptive schemas in overweight and obese women: A preliminary investigation. Nutrients. 2017;9(11):1259.
  27. Arnow B, Kenardy J, Agras WS. The Emotional Eating Scale: The development of a measure to assess coping with negative affect by eating. International journal of eating disorders. 1995;18(1):79-90.
  28. Alipour A. Effectiveness of decreasing emotional eating on weight management, emotional eating and happiness of women with obesity: MA thesis. University of Payamenoor (Central branch).(Persian); 2011.
  29. Kannan DM, Tharanitharan K, Sreeba A, Nandhini Y, Pavithrakumar T, Akila MT. Mechanised Body Mass Index (BMI) Calculator Using PIC 16F877A. International Journal for Research & Development in Technology (IJRDT). 2017;7(3):734-6.
  30. Najjar Kakhki I, Kalhornia Golkar M, Nezhad Mohamad Nameghi A, Valizadeh M. Comparison of effectiveness of acceptance and commitment-based group therapy and group schema therapy on emotion regulation difficulty and body mass index in obese people with emotional eating. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry. 2023;10(1):75-89.
  31. Rasouli Saravi S, Hassani F, Keshavarzi Arshadi F, Farzad V, Sepahmansour M. Effectiveness of group schema therapy on eating attitude and self-regulation in overweight adolescent females with binge eating disorder. Avicenna Journal of Neuro Psycho Physiology. 2020;7(1):20-8.
  32. Rodgers RF, Paxton SJ, Massey R, Campbell KJ, Wertheim EH, Skouteris H, Gibbons K. Maternal feeding practices predict weight gain and obesogenic eating behaviors in young children: a prospective study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2013;10:1-10.
  33. Puhl RM, Schwartz MB. If you are good you can have a cookie: How memories of childhood food rules link to adult eating behaviors. Eating behaviors. 2003;4(3):283-93.
  34. Rafaeli E, Maurer O, Thoma NC. Working with modes in schema therapy. Working with emotion in cognitive behavioral therapy: Techniques for clinical practice. 2014:263-87.
  35. Gülüm İV, Soygüt G. Limited reparenting as a corrective emotional experience in schema therapy: A preliminary task analysis. Psychotherapy Research. 2022;32(2):263-76.
  36. Kraskian A, Jamhari F. The Effectiveness of Schema Therapy in Emotional Regulation and Band on Body Mass Index of obese Women. Iranian Journal of Rehabilitation Research. 2023;9(3):10-9.
  37. Bahadori A, Golkar MK, Pashang S. The effectiveness of schema therapy intervention in weight, body image and self-esteem of obese people: a randomized controlled trial. Hormozgan Medical Journal. 2022;26(2):82-7.
  38. Moradhaseli M, Shams Esfandabad H, Kakavand A. A comparison of the effectiveness of schema therapy and cognitive behavioral therapy on the self-efficacy and lifestyle related to weight loss. Journal of Research in Psychological Health. 2016;9(4):74-89.

 

 

 

 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,038
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 988