بررسی اثر جدا کننده دای (میکروفیلم) بر روی سختی سطحی دای گچی در شرایط مختلف | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 11، دوره 30، شماره 1,2، فروردین 1385، صفحه 79-86 اصل مقاله (359.35 K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22038/jmds.2006.1459 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محمدرضا صابونی1؛ اعظم السادات مدنی* 1؛ حبیب الله اسماعیلی2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1استادیار گروه پروتزهای دندانی دانشکده دندانپزشکی و مرکز تحقیقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2استادیار بخش پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقدمه: یکی از مراحل مهم در ساخت ترمیم های ثابت، آماده سازی دای استونی است، که در حقیقت کپی دندان تراش خورده می باشد و باید حداکثر تطابق را در کپی سازی دندان تراش خورده داشته باشد. دای گچی هنگام مومکاری ممکن است توسط قلم های مربوطه خراشیده شده و از دقت کار بکاهد. جهت سهولت کار از میکروفیلم که نوعی لوبریکنت است به عنوان جدا کننده بر روی سطح دای استفاده می شود. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر جدا کننده دای (میکروفیلم) در شرایط مختلف استفاده، بر سختی سطح دای گچی است. مواد و روش ها: با استفاده از لوله های ساخته شده از PVC، 40 دای با قطر 2 و ارتفاع 1 سانتیمتر از گچ type IV dental stoneExtra hard ساخت کشور آمریکا طبق دستور کارخانه سازنده ساخته شد. پس از 24 ساعت نگهداری در شرایط اطاق برای رسیدن به حداکثر استحکام فشاری خشکی نهایی، دای ها به چهار گروه ده تایی تقسیم شدند و به ترتیب زیر مورد استفاده قرار گرفتند: 1- گروه کنترل (بدون استفاده از میکروفیلم) 2- گروه A (10 دقیقه غوطه وری سازی در میکروفیلم) 3- گروه B (غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 12 ساعت نگهداری) 4- گروه C (غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 24 ساعت نگهداری) سختی سنجشی با زمان نفوذ 5 ثانیه و 25 گرم برای همة نمونه ها تکرار شد و عدد سختی بدست آمده از چهار گروه مورد آنالیز آماری از نوع آنالیز واریانس یکطرفه، آزمون های چندگانه دانت و توکی و کراسکال والیس قرار گرفت. در آزمون ها سطح معنی دار 5% مدنظر بود. یافته ها: بهترین میانگین سختی سطحی مربوط به گروه کنترل (5/12±8/77) و پس از آن گروه A با 10 دقیقه غوطه ور سازی در میکروفیلم (4/7±1/41) سپس گروه B با غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 12 ساعت نگهداری (9/5±7/30) و در نهایت غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 24 ساعت نگهداری (5/2±22) بود. آنالیز آماری ANOVA نشان داد که بین 4 گروه اختلاف معنی داری وجود دارد (001/0P=). آزمون دانکن در مقایسه هر گروه با گروه کنترل اختلاف معنی داری را نشان داد (001/0P=). با آزمون توکی گروهها با هم مقایسه شدند که فقط گروه B و Cاختلاف معنی داری با هم نداشتند. نتیجه گیری: در محدودة این مطالعه نتایج زیر بدست آمد: 1. افزودن میکروفیلم به دای استونی باعث کاهش قابل ملاحظه و معنی دار سختی سطحی دای شد. 2. آغشته کردن میکروفیلم تا 12 ساعت کاهش قابل ملاحظه ای در مقدار سختی سطحی را نشان داد. 3. بین زمان های 12 و 24 ساعت پس از استفاده از میکروفیلم تفاوتی در سختی سطحی دای استونی ایجاد نشد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| میکروفیلم؛ سختی سطحی؛ دای استونی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مقدمه: پروتزهای ثابت، بخش مهمی از درمان های ترمیمی را در دندانپزشکی به خود اختصاص داده اند. یکی از مراحل مهم در پروتزهای ثابت تهیه و آماده سازی دای استونی است. دای استونی در حقیقت کپی دندان تراش خورده در دهان می باشد به این دلیل باید دارای ویژگی های خاصی باشد، از جمله وجود سختی سطحی (Hardness) قابل قبول. اگر دای سختی سطحی مطلوبی نداشته باشد، به راحتی هنگام مومکاری توسط قلم های مربوطه خراشیده می شود و این نکته در تطابق الگوی مومی و در نهایت اسکلت فلزی اختلال ایجاد می کند. به همین دلیل جهت سهولت کار از مواد لوبریکنت مانند میکروفیلم در سطح دای استفاده هاردنس یا سختی سطحی به صورت مقاومت جسم در مقابل زخمی شدن یا نفوذ دائمی در سطح تعریف می شود. می توان سختی سطحی را به عنوان مقاومت یک ماده در مقابل تغییر شکل پلاستیکی (تغییر دائمی) و یا فرو روفتن (Indentation) ماده سخت تر از خود، نیز تعریف کرد(1). تلاش هایی شده است تا با استفاده از اپوکسی رزین یا منومرمتیل متاکریلات و پلی مریزاسیون آنها سختی سطحی محصولات ژیپسوم افزایش داده شود. افزایش مقاومت در برابر خش برداشتن استون دندانی با رزین های اپوکسی یا رزین لایت کیور آکریلات غوطه ور کردن دای ها یا کست های ساخته شده از گچ در گلیسرین یا روغن های متفاوت نه تنها باعث افزایش سختی سطحی آن نمی شود، بلکه باعث نرم تر شدن سطح آن می گردد(1). افزایش سختی سطح لزوماً به معنی افزایش مقاومت در برابر سایش نیست زیرا سختی سطحی یا Hardnees فقط تنها یکی از چند فاکتوری است که می توانند روی مقاومت در برابر سایش (Wear) موثر باشند. Eames و همکاران (1978) مقاومت در برابر خراش یا سایش مواد دای را مقایسه کردند و نتیجه گرفتند که مواد رزینی از مقاومت بیشتری در برابر سایش برخوردارند(2). Toreskog و همکاران (1966)، خواص فیزیکی و مکانیکی دای ها و اثر مواد سخت کننده دای بر روی خصوصیات مزبور را بررسی کردند. در تحقیق آنها دای ها در مواد سخت کننده غوطه ور شده بودند. آنها گزارش نمودند که بعضی از انواع مواد سخت کننده باعث سختی دای نمی شوند مثل ماده Polystyrene و بعضی هم ممکن است باعث افزایش سختی بشوند. آنها نتیجه گرفتند که نمی توان مقاومت در برابر سایش را تنها از روی هاردنس مربوط به همان ماده پیش بینی کرد، اما در عین حال هر چه ماده دای، سختی سطحی (Hardnees) بیشتری داشته باشد مقاومت آن در برابر سایش و تخریب هنگام ساخت الگوی مومی و تنظیم کستینگ فلزی، بیشتر است(3). دقت انواع مواد سازنده دای شامل : استون، فلز و پلاستیک، توسط Gettleman و Ryge (1970) مورد تحقیق قرار گرفته است(4). خصوصیات دای رزینی توسط Moser و همکاران (1975)، Vermilyea و همکاران (1979) گزارش شده است که بیان می دارند مواد رزینی در مقابل سایش نسبت به گچ مقاومتر می باشند(6و5). در تحقیقی که توسط Fan و همکاران (1981) انجام شد مشخص شد که دای فلزی از بیشترین Hardnees برخوردار است. Mahler (1951) خصوصیات مکانیکی هاردنس و فلوی را به وسیله استحکام فشاری و نفوذپذیری محصولات ژیپسوم مطالعه نمود. وی خاطر نشان کرد که وقتی نمونه ها آب خود را از دست بدهند سختی Rockwell به طور بارزی افزایش می یابد و هر چه ماده کمتر نفوذپذیر باشد کمتر هم دچار فلوی و Peyton و Leibold و Ridgley (1952) اثرات Van Noort (2002) می گوید: هر چه آب اضافی بیشتری از توده گچ خارج شود، سختی سطحی بیشتر افزایش می یابد. سختی سطحی و استحکام فشاری وابسته به هم می باشد، با این تفاوت که توده گچ زودتر به سختی سطحی یا هاردنس خود می رسد و دیرتر به استحکام فشاری، زیرا سختی خصوصیت سطحی می باشد وسطح گچ زودتر و عمق گچ دیرتر خشک می شود(10). Sanada و همکاران (1982) به منظور افزایش خصوصیات مکانیکی سطح توصیه نمودند که Ghahremannezhad و همکاران (1983) و Lyon (1983) نیز استفاده از چسب سیانوآکلریلیت را به منظور افزایش سختی سطحی و مقاومت در برابر خراش (ساییدگی) ذکر کرده اند(13و12) . یکی از عواملی که احتمالاً بر سختی سطحی دای تاثیر می گذارد استفاده از مواد جدا کننده مانند میکروفیلم به روی دای گچی است. در این مطالعه به بررسی اثر جدا کننده دای (میکروفیلم) در شرایط مختلف بر روی سختی سطحی دای استونی پرداخته می شود. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی - آزمایشگاهی خصوصیت سختی سطحی (Hardnees) دای استونی در برابر آغشته شدن به میکروفیلم مورد بررسی قرار گرفت. در این آزمایش از استون خیلی سخت Stackable و برای تهیه دای استونی ابتدا 10 سیلندر از PVC به قطر 2 و به ارتفاع 1 سانتیمتر تهیه شدند. به منظور ایجاد سطح صاف در روی دای در یک سطح مقطع لوله ها با آینه مسدود شد. پورد گچ به منظور بهتر مرطوب شدن بصورت الک کردن روی آب پاشیده شد، نسبت آب به پودر 24
ابتدا دای ها در محل خود در زیر میکروسکوپ قرار داده شدند و منطقه مناسب برای نفوذ تعیین گردید (منطقه ای که کمترین حباب یا عاری از حباب باشد) و سپس نفوذ کننده (Indenter) دستگاه سختی سنج ویکرز[1] بر روی نمونه ها قرار گرفت. از زمان نفوذ 5 ثانیه و نیروی 25 گرم استفاده شد. از این نیرو در برخی تحقیقات مشابه استفاده شده است(14). پس از خاتمه اعمال نیرو، مجدداً نمونه ها در زیر میکروسکوپ بررسی شد و قطرهای نفوذ کننده که به صورت یک لوزی است، توسط میکرومتر دستگاه اندازه گیری و ثبت گردید. قطر متوسط محاسبه شده و از روی جدول عدد سختی به دست آمد(15). لازم به ذکر است که برای کاهش خطای ناشی از مراحل انجام آزمایش عملیات برای نفوذ بر روی هر دای سه بار تکرار شد که در نهایت معدل این نفوذها به عنوان عدد سختی مربوط در جداول ثبت شد، که در فصل نتایج ذکر می گردد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از یافته ها: پس از اندازه گیری سختی دای ها در چهار گروه مورد مطالعه، آنالیز آماری انجام شد. ابتدا میانگین سه اثر نفوذ کننده مجزا که برای هر دای اندازه گیری شده بود محاسبه گردید و به عنوان میزان سختی برای آن دای درنظر گرفته شد تا پایایی اندازه ها بیشتر شود. سپس تجزیه و تحلیل داده ها انجام شد. میزان سختی هر یک از سه گروه آزمایشی و گروه کنترل محاسبه و در جدول و نمودار 1 نشان داده شده است.
نمودار 1 : میانگین سختی در گروه های تحت مطالعه و کنترل
جدول 1 : میانگین، انحراف معیار میانه، حداقل و حداکثر سختی در گروههای کنترل A,B,C
گروه کنترل : دای بدون آغشته کردن میکروفیلم گروه A : غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و بلافاصله آزمایش گروه B : غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 12 ساعت نگهداری در اتاق گروه C : غوطه ور کردن در میکروفیلم به مدت 10 دقیقه و 24 ساعت نگهداری در اتاق
آنالیز آماری نشان داد میانگین سختی در چهار گروه مطالعه اختلاف آماری معنی داری داشتند. (One-way ANOVA : F= 94.0, P< 0.001) . با استفاده از آزمون دانت (Dunnet) هر کدام از گروهها با گروه کنترل مورد مقایسه قرار گرفتند. بطوری که میانگین سختی دای های آغشته شده بلافاصله به میکروفیلم (گروه A) نسبت به گروه کنترل اختلاف معنی داری را نشان داد (Dunnet : P<0.001) (جدول 2). همچنین دای های گروه B نیز دارای اختلاف آزمون Dunnet نشان داد نگهداری دای پس از 24 ساعت و سپس آغشته کردن آن به میکروفیلم نیز اثر معنی داری در سختی دای نسبت به گروه کنترل دارد (Dunnet:P<0.001) (جدول 2).
جدول 2 : مقایسة اختلاف سختی هر یک از گروهها با گروه کنترل
مدت زمان نگهداری، دارای تاثیر معنی داری بر سختی دای پس از آغشته کردن به میکروفیلم همچنین بین مدت نگهداری 24 ساعت و هنگامی که بلافاصله اندازه گیری صورت پذیرفت نیز اختلاف معنی داری مشاهده شد (P<0.001). در مقایسه سختی 24 ساعت نگهداری در اتاق و 12 ساعت نگهداری، اختلاف معنی داری مشاهده نگردید (جدول 3).
جدول 3 : مقایسه چندگانه میانگین اختلاف دوبدوی هر یک از گروههای آزمایش با یکدیگر در آزمون توکی (Tukey)
بحث: یکی از مراحل آماده سازی دای، افزودن میکروفیلم یا لوبریکنت به دای جهت جلوگیری از چسبیدن موم به آن می باشد. این تحقیق اثر میکروفیلم بر سختی سطحی دای استونی را مورد بررسی قرار داده است. در این مطالعه دای ها به چهار گروه تقسیم شدند گروه اول یا گروه شاهد که به میکروفیلم آغشته نشده بودند، متوسط سختی بسیار بالایی داشتند (5/12±8/77) در صورتی که سه گروه مورد درمان با میکروفیلم از متوسط سختی کمتری برخوردار بودند که به ترتیب متوسط سختی گروه A (با غوطه ور شدن به مدت 10 دقیقه در میکروفیلم) عبارت بود از 4/7±1/41، Johansson (1975) و همکاران و Peyton و همکاران (1952) در تحقیقات خود به این نتیجه دست یافتند که افزودن لوبریکنت دای جهت جلوگیری از چسبیدن موم به گچ باعث کاهش معنی دار سختی سطحی Fusayama (1965) اظهار داشت غوطه ور کردن دای استون به مدت پنج دقیقه در آب باعث کاهش قابل ملاحظه سختی سطحی می شود(15). Mahler (1951) طی یک مطالعه بیان کرد با از دست دادن آب دای گچی، سختی سطحی افزایش می یابد(8). Peyton و همکاران (1952) ذکر کرده اند که افزودن لوبریکنت های محلول در آب و روغن باعث کاهش استحکام خشک و به طبع سختی سطحی می شود(9). در تحقیقات Fairhust و همکاران گزارش شده است هنگام تماس استون دندانی با آب، استون دچار تغییر شکل پلاستیکی می شود و در نتیجه سختی آن کاهش می یابد(16). Shilingburg (1997) اعتقاد دارد که قبل از ترمیم کردن دای باید روی آن Super-sep مالید تا دای از سایش ناشی از اثر آب حفظ گردد (17). با توجه به منابع و تحقیقات فوق و مقایسه آن با مطالعه حاضر تاثیر میکروفیلم در کاهش استحکام سطحی دای استونی اثبات شده است، در این مطالعه فاکتور زمان نیز مورد بررسی قرار گرفت. با گذشت زمان نیز در دای استونی تا 12 ساعت کاهش سختی سطحی معنی داری داشتیم. با توجه به مطالعات انجام شده می توان گفت که علت کاهش سختی سطحی در اثر تماس با میکروفیلم مرطوب شدن دای و نرم شدن آن به علت تماس با رطوبت است. ضمن اینکه تاثیر زمان تا 12 ساعت حداکثر اثر در نرمی سطحی را خواهد داشت که بعلت فرصت برای نفوذ مایع روبلیکنت در داخل گچ خواهد بود و بعد از این، زمان تاثیر چندانی بر سختی نخواهد داشت. نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های مطالعه نتایج زیر بدست آمد: 1) افزودن میکروفیلم به دای استونی باعث کاهش قابل ملاحظه و معنی دار سختی سطحی شد. 2) آغشته کردن میکروفیلم تا 12 ساعت کاهش قابل ملاحظه ای در مقدار سختی سطحی را نشان داد. 3) بین زمان های 12 و 24 ساعت پس از استفاده از میکروفیلم تفاوتی در سختی سطحی دای در استون ایجاد نشد.
پیشنهادات: 1- هنگام مخلوط کردن استون به جای استفاده از آب خالص از محلول حاوی مواد سخت کننده استفاده شود. 2- در صورت استفاده از میکروفیلم باید بلافاصله پس از زدن میکروفیلم موم کاری انجام شود. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,676 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,266 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
