اثرات بارگذاری فوری روی نسوج اطراف ایمپلنت در موفقیت درمان بیماران با پروتز ثابت خلفی متکی بر ایمپلنت | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 6، دوره 30، شماره 3,4، مهر 1385، صفحه 207-216 اصل مقاله (1.24 M) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22038/jmds.2006.1432 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| محمدابراهیم رحمانی* 1؛ شهین رضائی رکنی2؛ داود جاذبی3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1دانشیار گروه آموزشی پریودونتولوژی دانشکده دندانپزشکی و مرکز تحقیقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2استاد گروه آموزشی پروتزهای دندانی دانشکده دندانپزشکی و مرکز تحقیقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3استادیار گروه آموزشی پروتزهای دندانی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقدمه: در ایمپلنت گذاری های رایج، برای اینکه ایمپلنت با استخوان انسجام پیدا کند وجود یک دورة ترمیم سه تا شش ماهه که در آن نیرویی به ایمپلنت وارد نگردد الزامی بوده است. طولانی بودن این دوره همواره موجب عدم رضایت بیماران شده، لذا کاستن این دوره مورد توجه محققین قرار گرفته است، و بارگذاری اکلوزالی فوری برای تامین همین هدف موضوع روز محافل ایمپلنتولوژی می باشد. هدف از این مطالعه بررسی میزان موفقیت بارگذاری اکلوزالی فوری روی نسوج اطراف ایمپلنت در بیماران با پروتز ثابت خلفی متکی بر ایمپلنت و مقایسه آن با روش بارگذاری اکلوزالی تاخیری بود. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع Clinical trial می باشد. تعداد 12 بیمار (4 مرد و 8 زن) با میانگین سنی 7/7±9/45 سال از مراجعین به دانشکده دندانپزشکی که دارای بی دندانی پارسیل خلفی در فک بالا یا پائین بودند در این مطالعه شرکت نمودند. تعداد 28 ایمپلنت (Friadent Densply; Manheim, Germany) Xive در دهان این بیماران قرار داده شد و بطور تصادفی به دو گروه مساوی مطالعه و شاهد تقسیم شدند. ایمپلنت های گروه مطالعه 24 ساعت پس از جراحی بوسیله رستوریشن های موقتی آکریلی تحت بار اکلوزالی فوری و ایمپلنت های گروه شاهد 3 تا 4 ماه بعد از جراحی توسط رستوریشن های دائمی(GC-Gradia) تحت بار اکلوزالی تاخیری قرار گرفتند. بیماران هر 2 ماه تا 8 ماه پیگیری شدند، در جلسات پیگیری شاخص های پلاک میکروبی (Plaque index)، عمق شیار لثه (Probing depth)، خونریزی در اثر پروب کردن (Bleeding index)، لقی (Mobility)، درد (Pain) و تحلیل استخوان (Bone resorption) اندازه گیری شدند. تحلیل استخوان در اطراف ایمپلنت ها بوسیله رادیوگرافی های پری اپیکال با تکنیک موازی استاندارد شده و با نرم افزار RVG(Signus media, USA) اندازه گیری شد. اطلاعات بدست آمده با نرم افزارSPSS ویرایش 5/11 تجزیه و تحلیل شد و از آزمونهای آنالیز واریانس و آزمون t برای مقایسه اختلاف میانگین مقادیر کمی استفاده گردید. سطح معنی داری 05/0 در آزمونها در نظر گرفته شد. یافته ها: دو ایمپلنت در گروه مطالعه از دست رفت. بنابراین درصد ماندگاری ایمپلنت ها در دو گروه مطالعه و شاهد بترتیب 7/85% و 100% بود. در مورد شاخص پلاک میکروبی و عمق شیار لثه اختلاف آماری معنی داری بین دو گروه مطالعه و شاهد وجود نداشت. همة ایمپلنت های دو گروه در تمام جلسات پیگیری فاقد درد، لقی و خونریزی حین پروب کردن لثه بودند. میانگین تحلیل استخوان در مزیال و دیستال در گروه شاهد 59/0±98/0 میلمیتر و در گروه مطالعه 32/0±26/0 میلیمتر بود که اختلاف آماری معنی داری داشت (011/0 P=). نتیجه گیری: تحلیل استخوان در اطراف ایمپلنت در روش بارگذاری اکلوزالی فوری بنحو بارزی کمتر از روش بارگذاری تأخیری بود. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ایمپلنت؛ بارگذاری فوری؛ بارگذاری تأخیری | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مقدمه: بر اساس طرح درمانی که در ایمپلنت گذاری بوسیله Branemark ارائه شد، دورة التیام 3 تا 6 ماهه پس از جراحی پیشنهاد گردیده و عقیده بر این بوده است که حرکت بسیار کم ایمپلنت (Micromotion) در دورة التیام باعث عدم استخوان سازی مناسب و تشکیل بافت فیبروز می گردد(1). امرزوه سازندگان ایمپلنت ادعا می کنند با تغییراتی که در طرح و سطح ایمپلنت داده اند این زمان کوتاهتر شده است لذا اعتقاد قاطعی بر لزوم وجود این دورة طولانی وجود ندارد و در مواردی با انتخاب صحیح بیمار و طرح ایمپلنت و بکارگیری تکنیک جراحی و پروتزی مناسب می توان Micromotion را به حداقل (کمتر از 50 تا 150 میکرون) رسانده و بلافاصله پس از جراحی بر روی ایمپلنت نیروهای اکلوزالی وارد نمود(1). اعمال نیروهای جویدن بلافاصله پس از جراحی ایمپلنت (Immediate Loading) امروزه موضوع مورد بحث محافل علمی ایمپلنتولوژی می باشد. وارد آوردن نیروهای اکلوزالی فوری به صورتهای زیر ممکن است انجام پذیرد: اگر ایمپلنت تا 48 ساعت پس از جراحی تحت نیروی اکلوزالی قرار گیرد تحت عنوان بارگذاری فوری(Immediate loading)نامیده می شود که می تواند به صورت فانکشنال (Immediate functional loading) و یا غیر فانکشنال (Immediate nonfunctional loading) انجام شود. در روش بارگذاری فوری فانکشنال، ایمپلنت ها توسط پروتزهایی با تماس کامل اکلوزالی تحت بار اکلوزالی قرار می گیرند اما در روش غیرفانکشنال پروتزها کمی از تماس اکلوزالی خارج می گردند. انتخاب روش بارگذاری فوری بستگی به طرح رستوریشن بکار رفته و توانایی آن برای ممانعت از Micromotion ایمپلنت ها دارد. معمولاً ایمپلنت های تکی و یا آنهایی که پایه بریج های کوتاه هستند به روش غیرفانکشنال تحت بارگذاری فوری قرار (1997)Salama(3) و (1997)Tarnow(4) نتایج موفقی را در درمان بیماران بی دندان، با پروتزهای ثابت متکی بر ایمپلنت و بارگذاری فوری گزارش نمودند. (2000)Ericsson(5)، (2001)Chaushu(6)، (2001)Hui(7)، (2002) Proussaefe(8)، (2003) Calandriello(9). (2003) Lorenzoni(10)، (2004)Glauser(11)، (2005) Abboud(12)، (2005)Tsirlis(13) نیز بر روی ایمپلنت های تکی بار اکلوزالی فوری وارد نموده و نتایج بدست آمده را موفق گزارش نموده اند، طبق گزارشSiddiqui (2001) برخی از محققین توصیه کرده اند که (IL) مواد و روش ها: این مطالعه از نوع Clinical trial می باشد. از بین بیمارانی که دارای بی دندانی پارسیل خلفی و متقاضی درمان ایمپلنت در دانشکده دندانپزشکی مشهد در سال 1384 بودند 12 بیمار انتخاب شد. روش مطالعه برای بیماران تشریح و رضایت کتبی اخذ گردید. هیچیک از بیماران عادات پارافانکشنال، اعتیاد به سیگار و مواد مخدر و یا بیماری سیستمیک که مانع درمان ایمپلنت باشد نداشتند و ریج استخوانی آنها مناسب برای قرار دادن ایمپلنتی حداقل به قطر 4/3 میلیمتر و طول شاخص پلاک میکروبی دهان بیماران با روش O'leary قبل از شروع درمان تعیین شد(17) و بیمارانی که پلاک دندانی کمتر از 15% داشتند در مطالعه شرکت نمودند. ایمپلنت ها تصادفی به دو گروه مطالعه ایمپلنت گذاری با رعایت نکات استریلیزاسیون و ملاحظات جراحی و با توجه به توصیه ها، با سرعت دریل rpm800 و استفاده از سیستم خنک کنندة داخلی و در موارد لازم از Crestal drill و tap انجام گردید. در مورد ایمپلنت های گروه شاهد اباتمنت موقت از روی فیکسچر باز شده و پس از بستن Cover screw، فیکسچر با بافت مخاطی پوشیده شده و با نخ 4/0 silk بخیه شد. در ایمپلنت های گروه مطالعه که تحت بارگذاری فوری قرار می گرفتند، اباتمنت موقتی باز نشده و فلپ اطراف ایمپلنت بخیه گردید. آنتی بیوتیک (Amoxicillin 500mg) هر 8 ساعت یک عدد به مدت یک هفته و ضد درد و التهاب غیراستروئیدی (Acetaminophen codeine) هر 4 ساعت یک قرص، کمپرس سرد ناحیه عمل در روز جراحی و استفاده از دهان شویه کلرهگزیدین 2/0% به مدت دو هفته (2 بار در روز) پس از جراحی توصیه شد. بر روی ایمپلنت هایی که باید تحت بار اکلوزالی فوری قرار می گرفتند یک روز بعد از جراحی روکش موقت از جنس آکریل فوری همرنگ دندان در مورد ایمپلنت های گروه شاهد 4 ماه پس از جراحی مرحله اول برای فک بالا و 3 ماه برای فک پایین جراحی دوم انجام گردید و یک هفته پس از آن قالبگیری انجام و روکش یا بریج از جنس موارد مورد ارزیابی عبارت بودند از: تهیه فیلم رادیوگرافی، ثبت plaque index(17)، میزان لقی برای ارزیابی رادیوگرافیک در گروه مطالعه پس از نصب روکش موقت و در گروه شاهد پس از جراحی مرحله اول یک فیلم رادیوگرافی پری آپیکال با تکنیک موازی تهیه شد. برای یکسان شدن موقعیت و زاویه فیلم از یک ایندکس پلی ونیل سایلوکسان
تصویر 1 : برای محاسبة تحلیل استخوان فاصله بین لبه فوقانی فیکسچر تا لبة کرست استخوان (فلش) اندازه گیری شد.
شاخص پلاک میکروبی دهان به روش O'leary در هر جلسه کنترل ثبت گردید(17). میزان لقی ایمپلنت پس از بستن اباتمنت اندازه گیری شد، در صورت عدم لقی با عدد صفر، لقی مختصر با عدد 1، لقی متوسط با عدد 2 و لقی شدید با عدد 3 مشخص می گردید(18). شاخص خونریزی و عمق شیار لثه دو ماه پس از آخرین جراحی تعیین شد. برای تعیین Bleeding index از روش اطلاعات جمع آوری و با استفاده از نرم افزار SPSS ویرایش 5/11 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این بررسی از آزمون های ANOVA و آزمون یافته ها: از چهارده نمونه گروه مطالعه تعداد دو ایمپلنت قبل از ماه دوم از دست رفت و از چهارده نمونه گروه شاهد یک ایمپلنت بعلت عدم ثبات اولیه در روز جراحی از مطالعه خارج شد. لذا از ماه 2 به بعد تعداد 12 ایمپلنت در گروه مطالعه و سیزده ایمپلنت در گروه شاهد تحت بررسی قرار گرفتند. بیماران هر دو ماه به مدت 8 ماه پیگیری شدند. هیچیک از ایمپلنت ها تا آخرین مرحله پیگیری لق نبودند و بیماران هیچگونه شکایتی از درد نداشتند. از نظر شاخص خونریزی لثه (Bleeding index) در معاینه کلینیکی لثه اطراف ایمپلنت ها خونریزی نداشتند. شاخص پلاک میکروبی کلی دهان در گروه مطالعه و شاهد در روز جراحی همچنین 4، 6 و 8 ماه پس از جراحی اختلاف معنی داری نداشت و فقط 2 ماه پس از جراحی اختلاف معنی دار بود (024/0P=) متوسط عمق شیار لثه برای هر فرد بر اساس عمق شیار لثه در مزیال، دیستال، باکال و لینگوال بدست آمد. مقایسه میانگین عمق شیار لثه بین گروه مطالعه و شاهد در ماه ششم و هشتم نشان داد که بین دو گروه اختلاف معنی داری وجود نداشت (جدول 1). برای تعیین میزان تحلیل استخوان بررسی رادیوگرافیک به عمل آمده و مقادیر تحلیل استخوان در مزیال و دیستال اندازه گیری و میانگین آنها به عنوان میزان تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت در نظر گرفته شد. در جدول 2 این میانگین نسبت به روز جراحی نشان داده شده است. همانطور که در جدول 2 ملاحظه می شود در پیگیری 2، 4، 6 و 8 ماه بعد از جراحی اختلاف تصاویر رادیوگرافیک گروه مطالعه و شاهد در یکی از بیماران در زمانهای مختلف پیگیری در تصویر 2 نشان داده شده است.
نمودار 1 : میانگین درصد شاخص پلاک میکروبی (Plaque index) در بیماران مورد بررسی به تفکیک گروه مطالعه و شاهد و نوبت پیگیری
جدول 1: میانگین عمق شیار لثه در بیماران مورد بررسی به تفکیک گروه مطالعه و شاهد و نوبت پیگیری
جدول 2 : میانگین تحلیل استخوان فک در هر نوبت پیگیری نسبت به روز جراحی به تفکیک گروه مطالعه و شاهد
روز جراحی
دو ماه بعد
چهار ماه بعد
شش ماه بعد
هشت ماه بعد شکل 2: نمای رادیوگرافی b: مولر اول پائین (بار اکلوزالی فوری)
بحث: تحقیقات کلینیکی نشان داده است که بارگذاری فوری در پروتزهای متکی بر ایمپلنت می تواند یکی از روشهای درمانی مناسب باشد(12). این مطالعه نشان داد که تحمل و تطابق استخوان در رابطه با بارگذاری فوری نان فانکشنال نتایج رضایت بخش داشته و با عکس العمل مثبت بافتهای اطراف ایمپلنت همراه بوده است. درصد ماندگاری (Survival rate) گروه مطالعه در این تحقیق 7/85% بود. در تحقیقات مشابه درصد ماندگاری توسط (2002)Hruska(20) 2/88%، (2003) Calandriello(21) 98%، (2004) Drago(22) 4/97%، (2004)Glauser(11)8/88%،(2004)Vanden Bogaerde(23) 99%، (2005) Luongo(24) 8/98% و (2005) Degidi(25) 6/99% گزارش شده است. اختلاف بین نتایج سایر محققین و مطالعه حاضر را می توان به اختلاف حجم نمونه مربوط دانست. درصد ماندگاری در گروه شاهد 100% بود. شاخص پلاک میکروبی دهان (Plaque index) فقط در پیگیری نوبت اول (2 ماه بعد) بین دو گروه مطالعه و شاهد اختلاف معنی دار داشت (024/0P=)، اختلاف بین این دو 2/4% بود (در گروه مطالعه بیشتر بود) اما چون در سایر دوره های پیگیری اختلاف معنی داری بین گروه های مطالعه و شاهد از نظر پلاک میکروبی مشاهده نگردید بنابراین نمی توان آن را به عنوان متغیر مؤثر در نظر گرفت. این بدان معنی است که از نظر شاخص پلاک میکروبی گروه مطالعه و شاهد نسبتاً مشابه بوده اند. مقادیر عمق شیار لثه در نوبت های پیگیری بین دو گروه مطالعه و شاهد با هم اختلاف معنی داری نداشتند. بنظر می رسد بارگذاری فوری تاثیری در افزایش عمق شیار لثه نداشته است. میانگین تحلیل استخوان فک در پیگیری 2، 4، 6 و 8 ماه بعد از جراحی بطور معنی داری در گروه مطالعه کمتر از شاهد بوده است (P<0.05) و این میانگین در پایان پیگیری نسبت به روز جراحی در این تحقیق در گروه مطالعه 26/0 میلیمتر و در گروه شاهد 98/0 میلی متر بود. این اعداد نشان می دهد که تحلیل استخوان در روش بارگذاری تاخیری 8/3 برابر بیشتر از بارگذاری فوری است. Olsson (2003)(26) متوسط تحلیل استخوان در اطراف ایمپلنت هایی که تحت بارگذاری اکلوزالی فوری بوده اند را 3/1، Glauser (2003)(27) 2/1، Drago (2004)(22) 76/0، Bogaerde Vanden (2004)(23) 8/0، Luongo (2005) (24) 52/0 و Degidi (2005)(25) 6/0 میلیمتر گزارش نموده اند. با توجه به جدول 2 مشخص می شود که عمدة این تحلیل در گروه شاهد در 2 ماه اول یعنی مرحله ای که ایمپلنت در مرحلة التیام است رخ داده است. مفهوم آن این است که تحلیل استخوان در گروه شاهد در دو ماه اول که ایمپلنت ها در مرحله ترمیم (Healing) با توجه به جدول 2، میانگین تحلیل استخوان در 2 ماه اول (مرحله ای که ایمپلنت در مرحله ترمیم است) در گروه شاهد 7/4 برابر بیش از گروه مطالعه (66/0 در مقابل 14/0) می باشد. اگر میانگین تحلیل استخوان در گروه شاهد در ماه هشت را با ماه 2 مقایسه کنیم (98/0 در مقابل 66/0) متوجه می شویم که 3/67% تحلیل استخوان در 2 ماه اول اتفاق افتاده است یعنی در زمانی که بار اکلوزالی به ایمپلنت ها وارد نمی شده است. در گروه مطالعه در پیگیری ماه 8 نسبت به ماه 6 میانگین تحلیل استخوان کاهش یافته است و این بیانگر آنست که از ماه ششم به بعد ترمیم استخوان صورت گرفته است. به عقیده Misch استخوان در پاسخ به عدم استفاده دچار کاهش استخوان کورتیکال و کاهش در ترابکولاسیون می گردد (Disuse atrophy). وارد شدن نیروهای فانکشنال در حد تحمل استخوان می تواند باعث حفظ توده استخوانی شود. فشارهای خارجی با ایجاد مناطق فشار (Loading zone) در داخل استخوان، سلولهای حساس استخوانی را به فعالیت وا می دارند تا با توجه به میزان و یا تناوب فشار شروع به استخوان سازی نمایند(18). Degidi نیز در سال 2005 با یک مطالعه هیستولوژیک نشان داد که درصد استخوان لاملار و تعداد استئوبلاست و استئوکلاست در اطراف بنابراین با توجه به نتایج مقایسه شده فوق و نظرات محققین مختلف می توان نتیجه گرفت که بار اکلوزالی فوری با شروع نیروهای فانکشنال بلافاصله پس از جراحی می تواند در روند تحلیل یا ترمیم استخوان نقش داشته باشد. نتیجه گیری:
پیشنهادات: بررسی کاربرد بار اکلوزالی فوری فانکشنال بر روی ایمپلنت هایی که تک کراون ها را حمایت می کنند می تواند تحقیق مناسبی در این زمینه در آینده باشد. تقدیر و تشکر: با تشکر و قدردانی از شورای پژوهشی دانشکده دندانپزشکی و معاونت محترم پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد که هزینه های مربوط به این طرح را متقبل شدند. همچنین از جناب آقای مهندس | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,831 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,706 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
