سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

وهابزاده, قربان, دلاور, حجت, قربانی, جمشید, اشرافی, محمدرضا. (1397). بررسی تغییرات مقادیر کلر و شوری آب های زیرزمینی دشت فیروزآباد و ارزیابی مقایسه‌ای برای مصارف کشاورزی وشرب. , 4(1), 92-105. doi: 10.22038/jreh.2018.28814.1201
قربان وهابزاده; حجت دلاور; جمشید قربانی; محمدرضا اشرافی. "بررسی تغییرات مقادیر کلر و شوری آب های زیرزمینی دشت فیروزآباد و ارزیابی مقایسه‌ای برای مصارف کشاورزی وشرب". , 4, 1, 1397, 92-105. doi: 10.22038/jreh.2018.28814.1201
وهابزاده, قربان, دلاور, حجت, قربانی, جمشید, اشرافی, محمدرضا. (1397). 'بررسی تغییرات مقادیر کلر و شوری آب های زیرزمینی دشت فیروزآباد و ارزیابی مقایسه‌ای برای مصارف کشاورزی وشرب', , 4(1), pp. 92-105. doi: 10.22038/jreh.2018.28814.1201
وهابزاده, قربان, دلاور, حجت, قربانی, جمشید, اشرافی, محمدرضا. بررسی تغییرات مقادیر کلر و شوری آب های زیرزمینی دشت فیروزآباد و ارزیابی مقایسه‌ای برای مصارف کشاورزی وشرب. , 1397; 4(1): 92-105. doi: 10.22038/jreh.2018.28814.1201

بررسی تغییرات مقادیر کلر و شوری آب های زیرزمینی دشت فیروزآباد و ارزیابی مقایسه‌ای برای مصارف کشاورزی وشرب

مجله پژوهش در بهداشت محیط
مقاله 7، دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 13، اردیبهشت 1397، صفحه 92-105    اصل مقاله (2.15 M)
نوع مقاله: مقالات پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22038/jreh.2018.28814.1201
نویسندگان
قربان وهابزاده* 1؛ حجت دلاور2؛ جمشید قربانی3؛ محمدرضا اشرافی4
1گزوه آبخیزداری، دانشکد منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2دانشجوی کارشناسی ارشد / گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3عضو هئات علمی گروه مرتع دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4کارشناس سازمان آب منطقه ای استان فارس
چکیده
زمینه و هدف:تغییر کیفیت آب‌های زیرزمینی و شور شدن منابع آب، در حال حاضر خطری بزرگ برای توسعه کشاورزی کشور به‌خصوص در اراضی خشک و نیمه خشک می‌باشد. تهیه نقشه­های هم مقدار شوری و املاح، گام مهمی در بهره‌برداری از منابع آب است.  مطالعه حاضر با هدف ارزیابی فرآیند­های هیدروژئوشیمی مؤثر در کیفیت آب زیرزمینی در دشت فیروزآباد واقع در غرب استان فارس انجام شد.
مواد و روش‌ها: رسم نقشه­های هم مقدار پارامترهای شیمیایی نظیر هدایت الکتریکی، تغییرات مقادیر هدایت الکتریکی و نقشه هم مقدار کلر و تغییرات آن، روند تغییرات مواد محلول موجود، نقشه تغییرات سختی کل و نقشه تغییرات نسبت جذب سدیم در دشت فیروزآباد استان فارس صورت گرفت که این امر با مطالعه پارامترهایی نظیر هدایت الکتریکی، اسیدیته، نیترات و مواد جامد محلول و استفاده از داده­های هیدروشیمیایی چاه­های اندازه­گیری در شرق و غرب دشت و استفاده از روش­های شولر و ویلکوکس جهت تهیه خطوط هم میزان و تحلیل آنها صورت گرفت.
یافته­ها: بر اساس نقشه­های هم­مقدار پارامترهای شیمیایی در مناطق مورد مطالعه و نمودار تغییرات و کلاسه‌بندی داده­ها بر اساس نمودار شولر و ویلکوکس، طبقه­بندی آب آبیاری طبق نظر ویلکوکس در دو دوره 1383 و 1390 نشان‌دهنده کاهش کیفیت از نظر کشاورزی بود. بر اساس نتایج طبقه­بندی آب شرب  به‌طور کلی تغییرات زیادی از نظر کیفیت شرب  به جز در سال 1390 به مقدار کم  مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری:مقادیر کلر و هدایت الکتریکی دشت فیروزآباد از شمال و شمال غرب به سمت مرکز و بخش شرقی دشت و از شرق به سمت مرکز افزایش یافته بود. از نظر شرب، آب‌های زیرزمینی منطقه بر اساس دیاگرام شولر در سه طبقه خوب، قابل قبول و متوسط قرار­ داشت و کیفیت، جهت استفاده در کشاورزی در سال 1390 در کلاس­های C2S1، C1S1، C3S1، C3S3، C3S4 و C3S2 و در دوره اول یعنی سال 1383 در کلاس­هایC2S1 ، C1S1 و C3S1 قرار داشتند. به‌طور کلی تغییرات زیادی از نظر کیفیت شرب مشاهده نشد و فقط در سال 1390 به مقدار کمی کاهش کیفیت اتفاق افتاد. طبقه­بندی آب آبیاری طبق نظر ویلکوکس در دو دوره 1383 و 1390 نشان‌دهنده کاهش کیفیت از نظر کشاورزی بود.
کلیدواژه‌ها
هدایت الکتریکی؛ کلر؛ باقیمانده خشک؛ شولر؛ ویلکاکس
مراجع
  1. Habibi M, Masoumi A. water quality. Publication of Soil and Watershed Management Research Institute: 2006. (Persian)
  2. Unknown. Bulletin Board No. 17. Council for Scientific Research of the Country: 1996. (Persian)
  3. Damavandi A. Karimi A. Takashi M. Taheri M. Investigation of Quality Changes of Surface and Groundwater in Zanjan Province. Third National Conference on erosion and sediment: Tehran: September 2005. (Persian)
  4. Alizadeh, A. Applied Hydrology, Astan Quds Razavi Publishing Year: 2007. (Persian)
  5. Mahdavi m. Applied hydrology. Volume II Tehran University Press: 2005. (Persian)
  6. GausI A, inniburgh D.G,Talbot J.C, Webster,R. Geostatistical analysis of arsenic concentration in groundwater in Bangladesh using disjunctive kriging, Environmental geology. 2003; 44: 939-948.
  7. Zare MR, Poureshgh Y, Fatehizadeh A, Shahriary A, Toolabi A, Rezaei M., Annual and seasonal variation of turbidity, total dissolved solids, nitrate and nitrite in the Parsabad water treatment plant, Iran. 2013; International Journal of Environmental Health Engineering 2 (1), 37. (Persian)
  8. Soleimani M, Khalili K, Bahmanesh J. , Prediction of EC and TDS quality parameters by using river flow changes. Case study of Mahabad Chai and Balkhluchai rivers (Baizid Abad) in Urmia Lake Basin.2016; Quarterly Journal of Environmental Health. Winter 1395. 2 (4): 285-298. (Persian)
  9. Abdolrahim Y, Shams Khoram Abadi P, Goodini H, Hosseinzadeh I, Safari M. Khorramabad River Khorramabad River Quality Water Quality Index (NSFWQI) and its zoning with Geographic Information System. 2013; Journal of Lorestan University of Medical Sciences. Fifth / No. 5 Winter 92 Guns 58. (Persian)
  10. Shabankara Fard E, Haiati R, Doubadraran S. Investigation of the physical, chemical and microbial quality of drinking water in Bushehr Distribution Network. 2012; The Journal of Southern Medicine, Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, 2006, No. 6, p. 1223-1235. (Persian)
  11. Mohammadyari F. Akdar H, Basiri R. Groundwater quality zonation in terms of drinking using land methods. Case study: Dry areas of Mehran and Dehloran. 2015; Quarterly Journal of Geographic Information. Volume 26, Issue 101, Spring 96. (Persian)
  12. Rookie R, Arifar A, Adelnasab J. Evaluation of groundwater quality of aquifer in Gonabad plain of Khorasan Razavi using multivariate statistical methods and artificial intelligence. 2016; Nemesis of Mineral Resources Engineering. Volume 2, No. 1, Spring 1396, pp. 49 to 61. (Persian)
  13. Zehtabian, Gh, Khalilpour, A, And Jafari, M.. Destruction of aquifer due to uncontrolled exploitation of groundwater (A case study of Ghanat plain of Qom); 2002. Desert Magazine. No. 7. P. 119-99. (Persian)
  14. Shabani, M. Study of qualitative and spatial changes of groundwater characteristics of Arsenjan plain.2009; Master's thesis, Faculty of Natural Resources, Tehran, 168 p. (Persian)
  15. Ovsati kh, Salajegh, A. Investigation of spatial variations of nitrate in groundwater using GIS. Case study Kordan Plain. 2010; 6th National Conference on Watershed Management and Engineering, 8 p. (Persian)
  16. Abedi S. Classification and qualitative study of groundwater in Isfahan. 2010; Department of Environmental Health, Medical Journal of Isfahan University, 134-127 p. (Persian)
  17. Jamshid Zadeh, Z. Vermi Bakhiri, SA. Investigating the quantity and quality of underground water in Kashan basin in the center of Iran. 2011; Desalination , 270  23-30. (Persian)
  18. Regional Water Authority of Fars province., 2007. Shiraz plain water bill study, p. 147. (Persian)
  19. Giti, AS. Investigating the drainage of the underground waters of Varamin plain and its relation with water quality. 2000; Master thesis, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, p. 100. (Persian)
  20. Malkoutian, M. and Karami, A. Investigation of Changes in Chemical Quality of Groundwater Resources of Bam and Browat Plains during 1996-1999. 2004; Department of Environmental Health. Hormozgan University Medical Journal. 116-109 pages. (Persian)
  21. Petrides, B., I. Carwright and T.R Weaver. The Evolution of Ground Water in the Tyrell cathment south-central Murrage Basin, Victoria, Austeralia, 2006; Hydrogeology Journal, volume 14, Number 8, pages 1522-1543.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,026
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 784