اضافه وزن و چاقی وضعیت­هایی هستند که در آن­ها وزن بدن از محدوده­ی طبیعی فراتر می­رود و توسط نمایه­ی توده­ی بدنی (BMI)[1] (وزن به مجذور قد) ارزیابی می­شود (1). این پدیده یکی از مشکلات جامعه­ی بشری است. متخصصان علم تغذیه و تربیت بدنی و روان­شناسان در تلاش هستند تا راه­حل­هایی را برای کاهش وزن و چاقی ارایه دهند. تحقیقات نشان داده­اند که چاقی با بیماری­های جسمی و خطرناک مانند دیابت و سکته­های قلبی، نقرس، ناباروری و نازایی در زنان، بعضی از انواع سرطان و بیماری­های تنفسی ارتباط دارد (2،3). هم­چنین، چاقی با پیامدهای عصب­شناختی مضر مثل تباهی[2] (تحلیل ­رفتگی) قشر پیشانی و آسیب ماده­ی سفید مغز، پیوند یافته است (4،5) و عامل خطر مستقلی برای دمانس آلزایمر می­باشد. بررسی­های جدید به پیوند چاقی با کارکردهای شناختی ضعیف اشاره کرده­اند (6،7). در چند پژوهش به رابطه­ی بین کارکردهای اجرایی ضعیف با چاقی اشاره شده است (13-7). مطالعات کشوری که به ­منظور ارزیابی عوامل خطرساز بیماری­های غیر واگیر صورت گرفته است، نشان داده­اند که 37 درصد مردان و 48 درصد زنان ایرانی، مبتلا به اضافه وزن هستند (14). در انگلستان بین سالهای 1980 و 1997 شیوع اضافه وزنی در مردان از 39 درصد به 62درصد و در زنان از 32 درصد به 53 درصد افزایش داشته است. در همین دوره زمانی چاقی در مردان سه برابر یعنی از 6 درصد به 17درصد ودر زنان از 8 درصد به 20درصد افزایش یافته است. ارقام اخیر انگلستان مقادیر چاقی را برای مردان و زنان حدود 22 درصد نشان
 می دهد. الگوهای مشابهی از اضافه وزن در اکثر جوامع در حال پیشرفت مشاهده شده است. در ایالات متحده تخمین های اخیر، شیوع اضافه وزن در بالغین را حدود 61 درصد و چاقی را 26 درصد می داند (15) و اکنون قریب به بیش از 300 میلیون فرد چاق و بیش از یک میلیون مبتلا به اضافه وزن در سراسر دنیا وجود دارند (16). هم­چنین، سازمان بهداشت جهانی[3] (WHO) برآورد کرده است که در سال 2015، نزدیک به 3/2 بیلیون بزرگسال مبتلا به اضافه وزن، بیش از هفت­صد میلیون نفر چاق و نیز 4/2 درصد جمعیت، فوق چاق شوند (17). درمان قطعی این دسته از افراد بسیار دشوار است ولی کاهش وزن پایدار این گروه از افراد باعث بهبودی شایان توجه در بیماری­های ناشی از چاقی، افزایش کیفیت زندگی و افزایش طول عمر می­شود (18). این اطلاعات روان­شناسان را بر آن داشته تا راه­حل­هایی را برای کاهش چاقی و حفظ وزن طبیعی پس از انجام برنامه­ی لاغری بیابند و به جامعه پیشنهاد کنند. تا کنون نظریات و عوامل متعددی در بررسی زمینه­های چاقی مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش سعی شده تا مسئله­ی اضافه وزن و علل آن از دیدگاه انگیزشی مورد توجه قرار گیرد.

اهداف، نقش کلیدی در رفتار بشر ایفا می­کنند و انجام هر کاری در زندگی مستلزم انتخاب و تعقیب یک هدف است. از این رو اهداف، بخش جدایی­ناپذیر زندگی هر انسانی هستند. اهداف را می­توان بر اساس کوچکی یا بزرگی، بلند مدت یا کوتاه مدت و یا اشتیاقی (مثبت) یا اجتنابی (منفی) تقسیم­بندی نمود. هر شخصی برای رسیدن به اهداف خود مسیر و فرآیند ویژه­ای را طی می­کند. فرآیندهایی که به پی­گیری اهداف منجر شوند، انگیزش[4] و الگوی شناختی و رفتاری خاص هر فرد در دنبال کردن اهدافش، ساختار انگیزشی[5] فرد نامیده
 می­شود (19،20). الگوی تعقیب اهداف توسط فرد به عوامل مختلفی از جمله اجتنابی یا اشتیاقی بودن هدف، چهارچوب زمانی عمل، پیش_­بینی جزئیات، موانع موجود بر سر راه
پی­گیری اهداف و تعارض بین اهداف مختلف بستگی دارد (21). رفتار و تجربیات افراد در طول زندگی، پیرامون تعقیب و لذت ناشی از رسیدن به اهداف شکل می­گیرد. از این رو تعقیب یک هدف مناسب برای رسیدن به سلامت روان­شناختی از اهمیت خاصی برخوردار است. مطالعات طولی محققان نشان داده است که احساس رضایت از زندگی و بهزیستی به داشتن اهداف دست­یافتنی بستگی دارد، به­خصوص در افرادی که نسبت به اهداف خود تعهد بیش­تری احساس می­کنند. البته همه­ی اهداف فرد به یک اندازه بر بهزیستی نقش ندارند. برای مثال، اهدافی که خود فرد آن­ها را انتخاب می­کند در بهزیستی وی نقش بیش­تری دارند (22).

به اعتقاد ککس و کلینگر[6]، آسیب­های شناختی، هیجانی و رفتاری ارتباط تنگاتنگی با مشکلات مربوط به تعقیب هدف دارند، یعنی هر چه قدر مشکلات و آسیب­های موجود بر سر راه تعقیب هدف بیشتر باشند، آسیب­های شناختی، هیجانی و رفتاری نیز بیشتر بروز می­کنند. قابل ذکر است که تعقیب یک هدف بر تعقیب سایر اهداف که فرد در حال تعقیب آن­ها است، تاثیر دارد. به عنوان مثال اگر یک هدف مهم با هدف دیگر تداخل کند، تضاد حاصل از این تداخل موجب می­شود که انگیزه­ی فرد نسبت به هر دو هدف کاهش یابد. هم­چنین بالا بودن تعداد اهداف متضاد در زندگی، باعث تجربه­ی هیجانات منفی بیشتری می­شود و سلامت روانی و بهزیستی فرد به خطر می­افتد (20).

به دلیل اهمیت اهداف در زندگی و اهمیت ساختار انگیزشی هر فرد در پی­گیری اهداف، تحقیقات متعددی درباره­ی ساختار انگیزشی انجام گرفته است. به عنوان مثال، شاملو و ککس در پژوهش خود نشان دادند که کنترل و انگیزش درونی با الگوی انگیزشی انطباقی[7]، همبستگی مثبت و با مصرف الکل، همبستگی منفی دارد (23). مطالعه­ی ککس و کلینگر نشان داد ساختار انگیزشی، تعیین­کننده نهایی مصرف الکل است. مصرف­کنندگان الکل انتظار دارند پس از مصرف، پیامدهای هیجانی مثبت را تجربه کنند. در نتیجه می­توان با استفاده از ساختار انگیزشی، از هدف­های غیر شیمیایی استفاده کرد تا رضایت­مندی را بدون مصرف الکل تجربه کنند. الگوی انگیزشی ککس و کلینگر بیان می­دارد که سوءمصرف مواد عمدتا در بافتی از نارضایت­مندی­ها و ناکامی­ها روی می­دهد و در ارزیابی سوءمصرف مواد باید ساختار انگیزشی بررسی شود (20). نتایج مطالعات آن­ها نشان داد که اگر دانشجویان، ساختار انگیزشی انطباقی داشته باشند، کمتر به مصرف الکل روی خواهند آورد و ساختار انگیزشی انطباقی می­تواند به تجربه­ی رضایت­مندی از زندگی منجر شده و ساختار انگیزشی غیر انطباقی، تجربه­ی ناکامی و نارضایتی و به­دنبال آن خلق منفی را در پی خواهد داشت. وجود یک ساختار انگیزشی غیر انطباقی، مبتلایان به سوء­مصرف را از رسیدن به سایر هدف­های زندگی باز می­دارد و به این ترتیب به شدت گرایش­های اعتیادی آن­ها می­افزاید. بدون بازسازی ساختارهای انگیزشی موثر در پدیدآیی و تداوم رفتارهای اعتیادی، امکان غلبه بر مشکل و تکانه­های کنترل­ناپذیر مصرف، بسیار دشوار و معمولا دست­نیافتنی است (19). هم­چنین، بین ساختار انگیزشی و رضایت­مندی زناشویی (24) و نیز بین ساختار انگیزشی و سلامت عمومی (25)، رابطه­ی مثبت و بین ساختار انگیزشی و مشکلات زناشویی، رابطه­ی منفی وجود دارد (26).

ککس و کلینگر ویژگی­های انگیزش غیر انطباقی را شامل: الف- ناامیدی در موفقیت، ب- عدم آگاهی یا اطلاعات ناکافی برای رسیدن به موفقیت، ج- تعهد ناکافی برای دست
یابی به هدف، د- احساس کنترل پایین و هـ- کمبود مشوق­ها و هدف­های مناسب در زندگی می­دانند (19). این ویژگی­ها، چهارچوب نظری بکری را برای تحلیل مولفه­های انگیزشی غیر انطباقی فراهم می­آورند. از آن جمله می­توان تلاش برای ایجاد انگیزه­ی تغییر و اصلاح رفتارهای آسیب­رسان مانند رفتارهای اعتیادی و سوء­مصرف مواد، پرخوری و بدخوری را نام برد.

یکی دیگر از مولفه­هایی که احتمالا در میزان موفقیت یا عدم موفقیت رژیم­گیرندگان نقش دارد، سبک خوردن است. در این زمینه سه نظریه­ی اصلی وجود دارد. نظریه­ی اول، نظریه­ی روان­تنی[8] است. بر اساس این نظریه، برخی افراد گرسنگی واقعی را تشخیص نمی­دهند و بیشتر در پاسخ به حالت­های هیجانی شروع به خوردن می­کنند. به سبک خوردن این افراد «هیجانی[9]» می­گویند. نظریه­ی دوم که نظریه­ی بیرونی بودن[10] نامیده می­شود بیان می­کند که افراد چاق بیشتر تحت تاثیر محرک­های محیطی اقدام به خوردن می­کنند و نه به­خاطر گرسنگی واقعی که به این سبک خوردن «بیرونی[11]» می­گویند. سومین نظریه که نظریه­ی بازداری یا منع[12] نام دارد، رفتار خوردن در افراد چاق را به خاطر رژیم داشتن می­داند. به­عبارت دیگر حالت تعارضی وجود دارد که این افراد به دلیل منع شدن از غذاهای ممنوع، بیشتر نسبت به خوردن این غذاها تمایل پیدا می­کنند. این سبک خوردن «بازداری شده» نامیده می­شود (27). شناسایی سبک خوردن افراد می­تواند علاوه بر طرح­ریزی مناسب برنامه­ی درمانی به عنوان عاملی برای پیش­بینی رفتار خوردن فرد و برآورد میزان موفقیت وی در کاهش وزن در نظر گرفته شود. سبک خوردن هیجانی، پیش­بینی­کننده­ی خوبی برای پرخوری در موقعیت­های هیجانی است. از این رو افراد دارای این سبک خوردن، در واکنش به تنش به سراغ شیرینی­جات، شکلات و کیک می­روند (28). سبک خوردن منع شده نمی­تواند پیش­بینی­کننده­ی پرخوری در شرایط هیجانی و تنش­زا باشد. داده­های رفتاری و فیزیولوژیک، حاکی از آن است که این سبک فقط نشان­دهنده­ی آسیب­پذیری فرد نسبت به بازگشت مجدد وزن است (29). در پژوهشی بر روی دوقلوها و خانواده­های آن­ها، محققان دریافتند که سبک­های خوردن منع شده و هیجانی می­توانند پیش­بینی­کننده­ی افزایش وزن در مدت طولانی باشند (30).

 بارتن، اسمیت و لایت­اولر[13] در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند که سبک خوردن بیرونی، عامل مهمی در پیش­بینی میزان اشتیاق[14] (هوس) فرد به خوراکی­ها است. نتایج پژوهش آنان نشان داد که سبک خوردن بیرونی با نمره­ی بالا در نمایه­ی توده­ی بدنی، همبستگی مثبت دارد (31).

آنشوتز، فن­اشتراین، فن­دوون و انگلس[15] در مطالعه­ی خود نشان دادند که خوردن بیرونی با افزایش مصرف چربی­ها و کربوهیدرات­ها و کسب مقدار زیادی انرژی همراه بود، در حالی که برای خوردن هیجانی و منع شده، چنین ارتباطی وجود نداشت (32). نتیجه­ی پژوهش مقدس­زاده نشان داد که افراد چاقی که رژیم غذایی داشتند، بیش­تر دارای سبک خوردن هیجانی و بازداری شده بودند (33) اما، اغلب مطالعات صورت گرفته در جوامع غیر ایرانی نشان داده است که سبک خوردن بیرونی در افراد چاق، بیشتر دیده می­شود (31،32).

با توجه به نقش ساختار انگیزشی در پی­گیری اهداف (از جمله کاهش وزن) و در نتیجه رضایت­مندی از زندگی، و نیز نقش سبک­های خوردن در موفقیت رژیم­گیرندگان، در این مطالعه به بررسی ساختار انگیزشی و سبک­های خوردن در افراد مبتلا به اضافه وزن، چاقی و دارای وزن طبیعی می­پردازیم. اگر علل زیربنایی شکست­های مکرر برای رسیدن به وزن طبیعی شناسایی شوند، می­توان برنامه­ی درمانی مناسب برای افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی اجرا نمود تا از شکست­های مکرر در راه رسیدن به هدف پیش­گیری نمود و احساس کفایت و کارآمدی این دسته از افراد را تقویت نمود (34).  بنا بر این پاسخگویی به سئوالات زیر از اهمیت خاصی برخوردار است: آیا افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی در مقایسه با افراد دارای وزن طبیعی، ساختار انگیزشی غیر انطباقی­تری دارند؟ آیا سبک­های خوردن (بیرونی، بازداری شده و هیجانی) در افراد دارای اضافه وزن و چاقی و دارای وزن طبیعی متفاوت است؟ آیا افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی با سابقه­ی شکست­های مکرر در رژیم درمانی، در مقایسه با افراد موفق (بدون شکست­های مکرر)، ساختار انگیزشی غیر انطباقی­تری دارند؟ بنابراین، هدف این پژوهش بررسی ساختار انگیزشی و سبک­های خوردن در افراد مبتلا به اضافه وزن، چاقی و دارای وزن طبیعی می­باشد.

روش کار

پژوهش حاضر مطالعه­ای مقایسه­ای از نوع تحقیقات توصیفی است. آزمودنی­ها مراجعه­کنندگان به یکی از مجموعه­های ورزشی شهر مشهد با هدف کاهش وزن و یا با اهداف دیگر (سلامتی، مهارت و از این قبیل) در پاییز 1389 بودند. برآورد حجم نمونه با استفاده از روش­های آزمون فرضیه و اندازه­های اثر به دست آمده از تحقیقات قبلی و تحلیل توان صورت گرفت (35). حجم نمونه برای دو گروه افراد مبتلا به اضافه وزن و دارای وزن طبیعی برابر با 120 نفر بود. بنابراین، 60 خانم مبتلا به اضافه وزن و چاقی و 60 خانم دارای وزن طبیعی به صورت نمونه­گیری در دسترس و به صورت داوطلبانه در پژوهش شرکت کردند. با توجه به این­که نمایه­ی توده­ی بدنی برای افراد زیر سن بلوغ قابل استفاده نیست، دامنه­ی سنی شرکت­کنندگان بین 60-18 سال بود. به منظور رعایت اخلاق پژوهش، ابتدا آزمودنی­ها برگه­ای حاوی اطلاعات طرح را مطالعه و در صورت تمایل به شرکت در طرح، رضایت­نامه­ی کتبی را امضا کردند. هم­چنین، شماره­ی تماس ناظر طرح در اختیار شرکت­کنندگان قرار گرفت تا ناظر طرح در صورت ایجاد ابهام، پاسخگو باشد.

برای آزمون سئوال­های پژوهش، ابتدا از آزمون آماری t مستقل استفاده شد. سپس به ­منظور بررسی سبک­های خوردن در دو گروه از تحلیل MANCONA استفاده شد که در آن سبک­های خوردن به عنوان متغیر وابسته، نمایه­ی توده­ی بدنی به عنوان عامل و سن و سطح تحصیلات به عنوان متغیر کنترل وارد مدل شدند. هم­چنین به منظور بررسی تفاوت ساختار انگیزشی (انطباقی) دو گروه افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی و دارای وزن طبیعی و نیز دو گروه افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی با شکست­های مکرر در رژیم درمانی و افراد موفق (بدون شکست در رژیم درمانی)، از یک رشته تحلیل ANOVA استفاده شد که در آن ساختار انگیزشی به عنوان متغیر وابسته، نمایه­ی توده­ی بدنی به عنوان عامل و سن و سطح تحصیلات به عنوان متغیر کنترل وارد مدل شدند. تحلیل بیشتری بر داده­های پژوهش انجام شد. برای پیش­بینی نمایه­ی توده­ی بدنی از روی متغیرهای سبک خوردن و ساختار انگیزشی از تحلیل رگرسیون استفاده شد. در گام اول، سن و تحصیلات به عنوان متغیر پیش­بین و نمایه­ی توده­ی بدنی به­عنوان متغیر ملاک (وابسته) وارد مدل شدند. در گام دوم، سبک­های اصلی خوردن (هیجانی، بیرونی و بازداری شده) و ساختار انگیزشی به متغیر پیش­بین افزوده شدند. برای پیش­بینی تعداد شکست در رژیم درمانی از روی متغیرهای سبک خوردن و ساختار انگیزشی از تحلیل رگرسیون دیگری استفاده شد. در گام اول، سن و تحصیلات به عنوان متغیر پیش­بین و تعداد شکست در رژیم غذایی به عنوان متغیر ملاک (وابسته) وارد مدل شدند. در گام دوم، سبک­های خوردن و ساختار انگیزشی به متغیر پیش­بین افزوده شدند.

آزمودنی­ها: مراجعان به یکی از مجموعه­های ورزشی شهر مشهد که داوطلب شرکت در پژوهش بودند، پس از مطالعه­ی برگ اطلاعات تحقیق و تکمیل رضایت­نامه­ی شرکت در تحقیق، پرسش­نامه­های اهداف شخصی (فرم کوتاه) و عادات خوردن داچ[16] (DEBQ) را تکمیل کردند. وزن و قد هر آزمودنی اندازه­گیری و سپس نمایه­ی توده­ی بدنی محاسبه شد. پس از آن­که تعداد آزمودنی­ها به 120 نفر (60 نفر مبتلا به اضافه وزن و چاقی و 60 نفر دارای وزن طبیعی) رسید، ارایه­ی پرسش­نامه به مراجعان متوقف شد.

ابزارهای پژوهش:

پرسش­نامه­ی اهداف شخصی: این پرسش­نامه درباره­ی اهداف در 10 حیطه­ی مختلف زندگی از مراجعان سئوال می­کند که عبارتند از: الف- خانه و خانه­داری، ب- مسایل مالی و اقتصادی و شغلی، ج- روابط با خانواده، بستگان و آشنایان، د- اوقات فراغت و سرگرمی، ه- موضوعات مربوط به عشق، صمیمیت و مسایل جنسی، و- مسایل مربوط به بهداشت و سلامتی، ز- تغییرات شخصی، ح- مسایل مربوط به آموزش و تحصیل، ط- مسایل مذهبی و معنوی، ی- مصرف مواد (36). سپس نظرشان را درباره­ی چگونگی رسیدگی به اهداف­شان در یازده بعد، نمره­گذاری می­کنند. این ابعاد عبارتند از: الف- گرایش، ب- اجتناب، ج- اطلاعات، د- احتمال موفقیت، ه- کنترل، و- شادمانی، ز- غم، ح- تعارض، ط- تعهد، ی- مدت زمان و ک- شانس (19،36).

در پژوهش صالحی فدردی (2003)، فرم خلاصه شده‌ی پرسش­نامه­ی اهداف شخصی[17] (PCI) با 10 شاخص، بر روی دو نمونه شامل دانشجویان و سوء مصرف کنندگان الکل صورت گرفت. ضریب آلفای کرونباخ برای نمونه‌ی شامل دانشجویان 77/. و برای نمونه‌ی شامل سوء مصرف کنندگان الکل 75/. محاسبه شد (37). پس از ترجمه‌ی PCI به فارسی و بررسی روایی آن، بر روی یک نمونه‌ی 120 نفری شامل 40 دانش‌آموز (میانگین سن برابر 88/0±17/25) و 80 بزرگسال (میانگین سن برابر 18/5±42/26) اجراء شد. فرم  PCIبه روش مصاحبه­ی فردی در مورد هر شرکت کننده اجرا‌ شده بود. نتایج به‌دست آمده نشان داد که فرم فارسی دارای همسانی درونی مناسب برای هر یک از مؤلفه‌ها و نیز برای کل آزمون می‌باشد (38).

نمره­ی ساختار انگیزشی هر فرد با کم کردن نمره­ی اجتناب هر هدف از نمره­ی گرایش به علاوه نمرات درستی، واقع­بینی، تعهد، نفع هیجانی، اطلاعات (برنامه)، کنترل و امید محاسبه می­شود.

پرسش­نامه­ی عادات خوردن داچ:جهت مشخص نمودن سبک خوردن (بیرونی، هیجانی یا بازداری شده) از این پرسش­نامه استفاده شد. این پرسش­نامه شامل دو قسمت است: الف- مشخصات آزمودنی و برخی اطلاعات در خصوص قد، وزن، نوسانات وزن و وجود یا عدم وجود پرخوری­های
دوره­ای. ب- سئوالات آزمون که شامل 33 سئوال و سه خرده
مقیاس برای سنجش سبک­های خورد و خوراک بیرونی (10 پرسش)، هیجانی (13 پرسش) و بازداری (10 پرسش) است. شماره­ی پرسش­های مربوط به هر خرده­مقیاس در دفترچه­ی راهنمای پرسش­نامه آورده شده است. پرسش­ها در خصوص عادات خوردن است (مثلا آیا وقتی عصبانی باشید، میل به خوردن پیدا می­کنید؟) و پاسخ­ها به صورت رتبه­بندی 5
درجه­ای است که کمترین درجه، کمترین نمره را می­گیرد و بیشترین درجه بیشترین نمره را به خود اختصاص می­دهد (هرگز=1، به ندرت =2، گاهی =3 ، اغلب=4، بسیار زیاد=5). لازم است که آزمودنی­ها مشخص نمایند هر پرسش تا چه حد گویای وضعیت آن­ها است و یکی از پنج گزینه را انتخاب نمایند. مجموع نمرات هر خرده­مقیاس، نمره­ی خام آن خرده
مقیاس را تشکیل می­دهد. برای به دست آوردن نمره­ی معیار، باید نمره­ی خام به تعداد پرسش­های پاسخ داده شده­ی همان مقیاس، تقسیم شود. اگر از هر خرده­مقیاس بیش از یک سئوال بی­پاسخ بماند، نمره­ی آن مقیاس از درجه­ی اعتبار ساقط است و محاسبه نمی­شود. این پرسش­نامه از اعتبار[18] و روایی[19] خوبی برخوردار است (36) و مطالعات متعدد، آلفای کرونباخ بالا (93/0- 82/0 =α) را برای مقیاس­های آن گزارش نموده­اند (39). پرسش­نامه­ی یاد شده توسط صالحی فدردی ابتدا به فارسی برگردانده و سپس نسخه­ی فارسی توسط یک مترجم زبان انگلیسی به انگلیسی ترجمه شد (ترجمه­ی معکوس[20]) و در اختیار موسسه سازنده­ی[21] پرسش­نامه قرار گرفت.

دستگاه­های مورد استفاده:

الف- ترازوی دیجیتال(Seca، آلمان). در حالی­که آزمودنی لباس کمی بر تن داشت، وزن وی با دقت 100 گرم اندازه
گیری شد.

ب- قدسنج (OTM، تهران، ایران). قد با استفاده از استادیومتر[22] قابل حمل با دقت 1/0 سانتی­متر اندازه­گیری شد. قد آزمودنی در حالی که بدن وی کاملا صاف و سرش بالا بود و هم­چنین بدون کفش اندازه­گیری شد تا حداکثر قد وی محاسبه شود. نمایه­ی توده­ی بدنی که متداول­ترین شاخص قد و وزن می­باشد از فرمول مجذور قد (متر) تقسیم بر وزن (کیلوگرم) به دست می­آید. تمام اندازه­گیری­های مربوط به بدن انسان توسط شخص محقق انجام شد.

نتایج

یافته­های پژوهش در دو بخش توصیفی و استنباطی مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا به توصیف ویژگی­های جمعیت
شناختی آزمودنی­های دو گروه می­پردازیم. این اطلاعات در جدول (1) آورده شده است.

به منظور پاسخگویی به سئوال­های پژوهش شامل آیا افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی در مقایسه با افراد دارای وزن طبیعی، ساختار انگیزشی غیر انطباقی­تری دارند؟، آیا سبک خوردن (بیرونی، بازداری شده و هیجانی) در افراد مبتلا به اضافه وزن وچاقی و دارای وزن طبیعی متفاوت است؟ و آیا افراد مبتلا به اضافه وزن با سابقه­ی شکست­های مکرر در رژیم­درمانی در مقایسه با افراد موفق (بدون شکست­های مکرر)، ساختار انگیزشی غیر انطباقی دارند؟ از آزمون t مستقل استفاده شد. نتایج در سطح آمار توصیفی و استنباطی در جدول (2) آورده شده است.

جدول 1- ویژگی­های جمعیت­شناختی در دو گروه افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی و افراد دارای وزن طبیعی

جدول 2- آماره­های توصیفی و استنباطی دو گروه افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی و دارای وزن طبیعی